Cechy fizyczne i charektologiczne psów są zależne od genotypu. Istnieją systemy identyfikacji rasy które są oparte na kryteriach użytkowości lub na cechach wyglądu zewnętrznego. Psy można podzielić ze względu na ich wzrost oraz masę ciała (wg. David Alderton i Anna Maria Krämer). Wymiary wahają się od ok 25cm do 1metra wysokości w kłębie (pionowy rozmiar psa liczony od poziomu ziemi do  najwyższego punktu tułowia, położonego na szczycie łopatek) w zależności od rasy.

Według Davida Aldertona rozróżnia się rasy psów ze względu na:

David Alderton wprowadza także ogólne rozróżnienie ras psów ze względu na:

• ksztaÅ‚t gÅ‚owy:
  • psy okrÄ…gÅ‚ogÅ‚owe, głównie zaliczane sÄ… tu rasy posiadajÄ…ce krótkie kufy (przednia część gÅ‚owy psa trzewioczaszka) np: Cavalier King Charles Spaniel.
  • psy dÅ‚ugogÅ‚owe, z wydÅ‚użonymi kufami (np: Whippet)
  • psy o ksztaÅ‚cie gÅ‚owy kwadratowym, o mocnych i krótkich szczÄ™kach (np: Bullmastiff)
• typ uszu:
  • uszy dÅ‚ugie (np: Bloodhound)
  • uszy krótkie (np: Terier czeski), do których zalicza siÄ™ uszy Å‚amane, charakterystycznie wywiniÄ™te do przodu (np Foksterier krótkowÅ‚osy, Owczarek szkocki dÅ‚ugowÅ‚osy)
  • uszy stojÄ…ce (np: Syberian)
• dÅ‚ugość sierÅ›ci:
  • psy dÅ‚ugowÅ‚ose
  • psy krótkowÅ‚ose
  • psy szorstkowÅ‚ose

Istnieją rasy, w których występują odmiany psów o wszystkich trzech wariantach długości szaty (np: Wyżeł niemiecki, Jamnik), częściej jednak występuje któryś z typów w postaci dominującej liczebnie, preferowanej przez hodowców ze względu np: na użytkowość rasy o konkretnej długości włosa w określonych warunkach środowiskowych.

Przedstawiony powyżej  podział nie uwzględnia  ras psów całkowicie nieowłosionych (jak np: Nagi pies peruwiański)  lub częściowo owłosionych (np: Chiński grzywacz).